ابرها بیشتر از قطرکهای ریز آب و اگر هوا به اندازهی کافی سرد باشد بلورکهای یخ تشکیل شدهاند. در بیشتر ابرهایی که میبینیم وزن قطرکها و یا بلورکها آنقدر کم است که سرعت سقوط ناچیزی دارند، به همین دلیل درون هوا معلق میمانند. نمونهی مشابهی که در نزدیکی سطح زمین دیدهاید ذرات غباری هستند که [...]
پلوتون زمانی برای خودش یک سیاره بود، بعدها یک کوتولهسیاره شد، و سرانجام چندی پیش یک پلوتوئید (plutoid) نامگرفت. سقوط پلوتون باعث شده معلمها، پدر مادرها و ناشران به هماهنگ شدن با این تغییرها مشغول شوند اما بچهها هنوز به سیارهی نهم سخت وفادارند. تازه نویسندهها و ناشران کتابهای علمی از تبدیل واژهی سیاره به [...]
تقریباً نیم سده است که دستهای تحلیلرفتهی تایرانوسورها سوژهی جالبی برای پژوهشگراناند. بعضی فرضیهها مانند فرضیهای که نقش دستها را کمک به بلند شدن جانور از زمین در نظر میگرفت، مدتهاست که رد شدهاند. دیرینهشناس آمریکایی Henry Fairfiald Osborn که نخستین بار T.rex را توصیف کرد تردید داشت که استخوانهای کوچک بازویی که در کنار [...]
تا یک میلیارد سال دیگر با افزایش تابندگی خورشید، زمین تا سرحد مرگ پخته میشود. برخی پژوهشگران بر این باورند که میتوان با دور کردن تدریجی زمین از خورشید جلوی این فاجعه را گرفت.خورشید از زمان تشکیلاش (در ۴۶۰۰ میلیون سال پیش) روز به روز بزرگتر و درخشانتر شده است وتابناکی آن نسبت به زمانی [...]
شاید شگفتزده شوید اما پاسخ این سوال آری است. در ژرفای برخی اقیانوسها یخهای سفید رنگی وجود دارند که میسوزند. در این یخها مولکولهای متان در قفسهایی از آب منجمد بهدام افتادهاند. این ترکیب (متان هیدرات) در شرایط دمای نزدیک به نقطهی انجماد و فشار زیاد (که در عمق دستکم ۵۰۰ متری زیر آب وجود [...]
قطبهای جغرافیایی زمین معمولا هنگام جهتیابی به شما راست میگویند. آنها دو نقطهی روبروی هم را نشان میدهند که به نظر میرسد زمین به دورشان میچرخد. اما قطبهای مغناطیسی که در ناوبری از آنها استفاده میکنیم کاملا متفاوتاند. قطب شمال مغناطیسی جایی است که عقربهی یک میلنما ( نوعی قطبنما که سوزن آن میتواند آزادانه [...]
در کتابها و متون ادبی گذشته از ستارهها با عنوان ثوابت یاد میشود. آیا این پولکهای نقرهفام به درون گنبد آسمان چسبیدهاند؟ در شبی صاف و بیابر به آسمان نگاه کنید. تعداد بیشماری ستاره آن را تزیین کردهاند. آنها بسیار گوناگوناند، برخی درخشاناند و تعدادی کورسویی دارند که به زحمت دیده میشوند. مردمان گذشته برای [...]
آیا زمینلرزهای که سونامی اخیر اقیانوس هند را ایجاد کرد بر چرخش زمین هم تاثیر گذاشت؟ مدلها پیشبینی میکنند این زلزله با کاستن از طول شبانهروز به اندازهی ۳ میکروثانیه (یا سه میلیونیم یک ثانیه) بر چرخش سیاره اثر داشت. علت ایناستکه در هنگام زمینلرزه یک ورقهی زمینساختی (صفحهی هندوستان) به زیر ورقهی دیگر (ورقهی [...]
در عبور نور خورشید از جو زمین مقداری از نور پراکنده می شود. اندازه قطر مولکولهای جو طوری است که بیشتر، نور آبی خورشید پراکنده میکنند. به همین دلیل است که ما آسمان را آبی میبینیم.
منطقی به نظر میرسد که وقتی ۵۰ درصد ماه روشن باشد (در حالت تربیع اول یا دوم) درخشش آن نصف ماه تمام باشد. اما ماه مانند کاغذ سپیدی نیست که درخشندهگیاش در همه جا یکسان باشد. ماه کرهای شکل است و میزان نوری که از واحد سطحاش بازتابیده میشود به سوی مرز نواحی روشن و [...]